Bouwen zonder bewoners te vergeten

Hoe combineer je de enorme bouw- en isolatieopgave met steeds hogere ecologische ambities? Vanuit de hoofdlocatie in Vierlingsbeek ontwikkelt en produceert Vivara Pro oplossingen die voorkomen dat vogels, vleermuizen en beschermde soorten verdwijnen uit onze gebouwde omgeving. ‘Wij zijn eigenlijk de spin in het web tussen bouwbedrijven, gemeentes, architecten en natuurorganisaties,’ zegt Frank Peeters, commercieel adviseur ecologie en biodiversiteit.

De vraag naar nestvoorzieningen groeit hard. Woningen worden geïsoleerd en nieuwbouw zit potdicht, waardoor openingen in stootvoegen,
spouwen en kantpannen verdwijnen. Voor gebouwbewonende soorten blijft er zo steeds minder ruimteover. Compensatie en mitigatie worden daardoor steeds vaker een vast onderdeel van bouwprojecten.

Om aan die groeiende vraag te kunnen voldoen, houdt Vivara Pro de ontwikkeling en productie in eigen beheer, met productielocaties in Nederland, Polen en Litouwen. Het klantenbestand varieert van gemeenten en waterschappen tot bouwbedrijven en vakantieparken. Kwaliteit blijft leidend in het productieproces: ‘Al onze nestvoorzieningen worden gemaakt van houtbeton met FSC®-gecertificeerde houtsnippers en worden aan strenge tests onderworpen,’ aldus Peeters.

De basis van Vivara Pro ligt bij nestvoorzieningen voor gebouwbewonende soorten zoals huismus, gierzwaluw en diverse vleermuissoorten. Maar een kast alleen is niet voldoende. ‘Voor een succesvolle nestvoorziening is een gezonde leefomgeving een voorwaarde,’ zegt Peeters.

Daarom werkt het bedrijf intensief samen met natuurorganisaties zoals Vogelbescherming Nederland en Zoogdierenvereniging Nederland en soortspecialisten. Hun kennis vormt de basis voor nieuwe oplossingen die praktisch toepasbaar zijn. Dat levert een breed palet aan nestkasten op, van inbouwstenen, zomerverblijven, kraamkolonies tot kasten op palen. ‘Variatie is essentieel,’ aldus Peeters. ‘Hoe beter je aansluit bij een soort, hoe groter de kans op succes.’ Vanuit die integrale visie groeide ook het aanbod met gevelgroen, insectenhotels, oeverzwaluwwanden, amfibietrappen en inheemse beplanting

Afbeelding van Frank Peeters, commercieel adviseur ecologie en biodiverseit bij Vivara Pro

Op basis van bouwtekeningen en ecologischerapporten bepaalt Vivara Pro bij nieuwbouwprojecten welke voorzieningen nodig zijn en waar die moeten komen. Zonligging, aanwezige soorten en gevelafwerking spelen daarbij een rol. ‘Bij de koplopers in de bouwwereld zijn die voorzieningen vaak al verwerkt in de bouwtekening. Dan is het gewoon een kwestie van plaatsen en klaar.’

Peeters prijst de rol van de bouwsector, waar grote aannemers biodiversiteit steeds vaker vrijwillig opnemen in ontwerpen. ‘Ik hoor wel eens dat projecten terug gaan naar de tekentafel als natuurinclusieve maatregelen ontbreken. Nederland is daarin absolute koploper.

De wereld van natuurinclusief bouwen verandert snel, merkt Peeters. Zo heeft de komst van het Soorten Management Plan (SMP) de manier waarop ecologisch onderzoek wordt uitgevoerd ingrijpend veranderd. Gebiedsgericht onderzoek naar verblijfplaatsen en vliegroutes, zorgt ervoor dat onderzoek per woning niet langer nodig is. Dat maakt verduurzamen voor bewoners en gemeenten een stuk uitvoerbaarder.

Tegelijk zet Vivara Pro zelf sterk in op technologische ontwikkeling. Met sensoren, slimme camera’s en AI-herkenning worden algemene soorten automatisch geregistreerd. ‘Ecologen hoeven daardoor minder tijd te besteden aan langdurige veldinventarisaties voor standaardsoorten en kunnen zich juist richten op de bijzondere soorten.’ Dankzij deze monitoringtechnologie kan het bedrijf inmiddels ook zelf SMP-onderzoeken uitvoeren.

Voor gebouwbewonende soorten waren de kieren en gaten in onze huizen ooit de ideale schuilplaatsen. ‘Maar dat is geen optie meer,’ zegt Peeters. ‘Dan moet je zorgen voor goede alternatieven.’ Met variatie in verblijfplaatsen én een leefomgeving die daarbij past. Want uiteindelijk draait alles om samenhang.

Dit artikel is een redactieartikel opgesteld in samenwerking met Greenpro.