Paalkasten voor vleermuizen

Op deze pagina vind je vleermuiskasten die op een vrijstaande paal staan, ook wel paalkasten genoemd. Je zet ze in waar geen geschikt gebouw of geschikte boom is. Denk aan een nieuwbouwlocatie die nog kaal is, een open park of een natuurgebied. Ook bij sloop of renovatie is een paalkast vaak de handigste mitigatiemaatregel. De kasten sluiten aan op de BIJ12-kennisdocumenten en liggen op voorraad.

Wat is een vleermuispaalkast?

Een vleermuispaalkast hang je niet aan een muur of stam. De kast zit bovenop een vleermuispaal van hout of staal, meestal op vier tot vijf meter hoogte. Je bent dus niet afhankelijk van wat er toevallig staat.

De kast zelf is van FSC®-hout, zoals douglas of multiplex. Het dak is bekleed met dakleer, zodat er geen water inloopt. Binnenin zitten meerdere compartimenten die elk een iets andere temperatuur krijgen. Sommige modellen hebben een laag spuitkurk als extra isolatie. De kraamkamer-paalkast voor laatvliegers is een grote permanente voorziening van ruim drie meter breed.

Door die vrije positie werkt een paalkast op open terrein, in parken, op nieuwbouwlocaties en in natuurgebieden. Overal waar je anders geen ophangpunt hebt, kun je er een neerzetten.

Waarom kiezen voor een vleermuiskast op een paal?

Met een vleermuizenkast op paal heb je zelf de hoogte en de richting in de hand. Ook de afstand tot een bestaande vliegroute kies je. Wat dat oplevert, welke soorten een paalkast gebruiken en wat we in projecten zien, lees je hieronder.

De voordelen van een vleermuispaalkast

• Je plaatst de kast waar vleermuizen hem nodig hebben, los van gebouwen of bomen.
• Hoogte en oriëntatie stel je zelf in, zodat de kast goed op de vliegroute aansluit.
• Bij sloop of renovatie staat de kast klaar voordat het werk begint. Daarom wordt hij veel gebruikt als tijdelijke mitigatie.
• Een bouwploeg zet de paal in een dag. Aan het gebouw hoeft niets te gebeuren.
• De kasten zijn ontworpen volgens de BIJ12-kennisdocumenten en passen in een activiteitenplan onder de Omgevingswet.
• In een groen ontwerp is de paalkast een herkenbaar element. Met een informatiebord erbij vertel je ook waarom hij er staat.
• Voor gemeenten en ecologen is een paalkast makkelijk te controleren en te monitoren.

Geschikt voor deze vleermuissoorten

Paalkasten worden vooral gebruikt door kolonievormende soorten die ook in gebouwen wonen. Welk model past, hangt af van de soort.

• Gewone dwergvleermuis. De meest algemene soort, ook in de stad. Gebruikt paalkasten als zomer- en paarverblijf. Een standaard paalkast met drie compartimenten, zoals de VK SK 04, voldoet.
• Ruige dwergvleermuis. Trekt in het najaar door Nederland. Mannetjes gebruiken een paalkast dan als paarverblijf. Dezelfde kasten als voor de gewone dwergvleermuis passen.
• Laatvlieger. Een grote soort die veel ruimte wil. Voor kraamgroepen is er de speciale kraamkamer-paalkast, ontwikkeld als permanente compensatie.
• Gewone grootoorvleermuis. Gebruikt ruime kasten met meerdere compartimenten. De VK SK 04 en VK SK 06 zijn hiervoor geschikt.
• Kraamgroepen van dwergvleermuizen. Hiervoor kies je de VK SK 08 paalkastset. Twee grote kasten rug aan rug geven de kolonie de keuze tussen warm en koel.

In de kennisdocumenten van BIJ12 staan per soort de eisen aan afmeting en plaatsing. Filter in het productoverzicht op soort. Twijfel je nog, dan kijken onze ecologen mee.

Bewezen resultaten van vleermuispaalkasten

Paalkasten van Vivara Pro staan bij gemeenten, op nieuwbouwlocaties en in natuurherstelgebieden. Ecologische adviesbureaus nemen ze op in activiteitenplannen, voor tijdelijke mitigatie én voor permanente compensatie. In vergunningen van provincies komen onze typenummers geregeld voor.

Vleermuizen verkennen een nieuwe kast eerst een tijdje. Staat hij dicht bij een bestaande vliegroute, dan zien we vaak gebruik binnen enkele seizoenen. Een kast ver van bestaand leefgebied doet er langer over. Met monitoring laat je het gebruik zien aan het bevoegd gezag. Voorbeelden vind je bij onze referentieprojecten.

Voor wie zijn de paalkasten van Vivara Pro?

• Architecten nemen een paalkast op in een natuurinclusief ontwerp. De kast wordt een zichtbaar onderdeel van de buitenruimte.
• Gemeenten gebruiken paalkasten als compensatie in openbaar groen. Ze passen bij het beleid en bij de BIJ12-richtlijnen.
• Bouwbedrijven plaatsen de kast snel en zonder ingreep aan het gebouw. De kast komt uit voorraad en staat in een dag.
• Ecologen kiezen paalkasten om ecologische redenen. De modellen zijn ontwikkeld met de Zoogdiervereniging (nu Zodion) en sluiten aan op vleermuisonderzoek.

Veelgestelde vragen over vleermuiskasten op een paal

Hoe hoog moet een vleermuispaalkast staan?

De invliegopening zit minimaal drie meter boven de grond. Onze paalkasten komen standaard op vier tot vijf meter. Zorg voor een vrije aanvliegroute zonder takken of obstakels en houd de kast weg van lantaarns.

Hoe wordt een paalkast gemonteerd?

Meestal graaf je een houten vleermuispaal in of zet je hem in een grondanker. Een stalen paal gaat doorgaans in een betonfundering. De precieze werkwijze verschilt per model, dus raadpleeg de productomschrijving en de meegeleverde instructie. Op verzoek verzorgen wij de plaatsing.

Zijn de paalkasten direct leverbaar?

De standaardmodellen liggen op voorraad. Een offerte heb je binnen twee werkdagen. De grote kraamkamer-paalkast en maatwerk vragen wat meer tijd.

Voldoen de kasten aan BIJ12?

De kasten zijn ontworpen volgens de BIJ12-kennisdocumenten voor de betreffende soorten. Het bevoegd gezag toetst daaraan het type, het aantal en de plaatsing.

Kan ik een paalkast inzetten als mitigatiemaatregel?

Ja. Bij sloop of renovatie plaats je de kast vóór de werkzaamheden, met de gewenningsperiode uit het kennisdocument. Voor permanente compensatie kies je een model met stalen paal of de kraamkamer-paalkast.

Advies en aanverwante producten

De paalkasten liggen op voorraad. Onze adviseurs helpen bij de keuze van model, plek en aantal. Ook bij de plaatsing kun je op ondersteuning rekenen.

Wil je weten welke paalkast bij jouw locatie past? Bekijk het aanbod hierboven of neem contact op voor een offerte of advies op maat.

Zoek je voorzieningen aan gebouwen? Kijk dan bij onze gevelkasten en inbouwstenen voor vleermuizen. Het volledige aanbod staat bij vleermuisverblijven. Meer over onze werkwijze lees je op de pagina Advies en ontwerp.