Hommels

Met voorzieningen voor hommels voeg je nest-, schuil- en overwinteringsmogelijkheden toe aan gebouwen en groene buitenruimten. Hommels zijn belangrijke bestuivers die tijdens hun actieve periode nectar en stuifmeel verzamelen. Voor een geschikt leefgebied hebben ze niet alleen voldoende bloeiende planten nodig, maar ook rustige en beschutte plekken.

Vivara Pro biedt verschillende producten waarmee je hommels en andere nuttige insecten kunt ondersteunen. Het assortiment bestaat uit inbouwstenen, opbouwstenen, insectenwanden en insectenhotels. Afhankelijk van de inrichting en toepassing bieden deze voorzieningen ruimte om te nestelen, te schuilen of te overwinteren. Door geschikte insectenvoorzieningen te combineren met een gevarieerd en langdurig voedselaanbod, versterk je het leefgebied als geheel.

De leefwijze van hommels

Hommels behoren tot de wilde bijen. In tegenstelling tot de meeste solitaire bijensoorten leven veel hommels gedurende een deel van het jaar in een kolonie. In het voorjaar zoekt een overwinterde koningin een geschikte plek om een nieuw nest te beginnen. Beschutte holtes, verlaten muizenholen, dichte vegetatie en andere droge ruimten kunnen hiervoor worden gebruikt.

De koningin brengt de eerste werksters zelf groot. Zodra deze werksters actief zijn, verzamelen zij nectar en stuifmeel en helpen ze bij de verzorging van het nest. Later in het seizoen ontstaan mannetjes en nieuwe koninginnen. Na de paring zoeken de jonge koninginnen een geschikte plek om alleen te overwinteren. Het oorspronkelijke hommelnest wordt daarna niet opnieuw door dezelfde kolonie gebruikt.

Niet iedere hommelsoort stelt dezelfde eisen aan een nestplaats. Sommige soorten nestelen voornamelijk onder de grond, terwijl andere gebruikmaken van bovengrondse holtes. De boomhommel kan bijvoorbeeld nestelen in boomholtes, ruimtes in gebouwen en vogelnestkasten. Het is daarom belangrijk om voorzieningen af te stemmen op de soorten en omstandigheden van de locatie.

Welke voorzieningen zijn geschikt voor hommels?

De geschiktheid van een voorziening hangt af van de constructie, de gebruikte materialen en de beschikbare binnenruimte. Voor hommels zijn vooral droge, donkere en beschutte ruimten van belang. Producten met uitsluitend smalle nestgangen zijn doorgaans vooral bedoeld voor solitaire bijen en wespen. Grotere holtes en speciaal ingerichte compartimenten kunnen beter aansluiten op soorten die een kolonienest vormen.

Binnen projecten kunnen verschillende typen insectenvoorzieningen worden toegepast:

• Inbouwstenen die permanent in een muur of gevel worden verwerkt.
• Opbouwstenen die tegen een bestaande gevel of andere constructie worden geplaatst.
• Insectenwanden met verschillende compartimenten en natuurlijke materialen.
• Insectenhotels voor plaatsing in tuinen, parken en andere buitenruimten.

Controleer bij ieder product voor welke insectensoorten en ecologische functies het specifiek is ontwikkeld. Niet iedere algemene insectenvoorziening vormt automatisch een geschikte nestplaats voor hommels.

Inbouwstenen voor hommels en andere insecten

Inbouwstenen maken insectenvoorzieningen tot een permanent onderdeel van een gebouw. Ze kunnen tijdens nieuwbouw of renovatie worden opgenomen in gevels, muren en andere bouwconstructies. Hierdoor ontstaat een duurzame oplossing die weinig extra ruimte inneemt en goed kan worden geïntegreerd in het gevelontwerp.

Afhankelijk van het model kan een inbouwsteen nestgangen voor solitaire bijen bevatten of een ruimere, beschutte verblijfplaats bieden. Let daarom goed op de soorten waarvoor het product is ontworpen. Een steen met kleine buisjes en boorgangen ondersteunt andere insecten dan een voorziening met een grotere binnenruimte.

Houd bij toepassing rekening met:

• De soorten waarvoor de inbouwsteen is ontwikkeld.
• Een zonnige of beschutte positie die past bij het product.
• Een vrije en herkenbare toegang tot de voorziening.
• Bescherming tegen langdurige slagregen en binnendringend vocht.
• De aansluiting op isolatie en andere onderdelen van de gevel.
• Bloemrijke beplanting binnen bereik van de voorziening.

Neem de inbouwsteen vroeg in het bouwkundige ontwerp op. Zo kunnen de afmetingen, positie en aansluiting zorgvuldig worden afgestemd met de architect, aannemer en ecoloog.

Opbouwstenen voor bestaande gevels

Een opbouwsteen wordt tegen een bestaande gevel, muur of andere stevige ondergrond bevestigd. Dit maakt het mogelijk om ook bij bestaande gebouwen insectenvoorzieningen toe te voegen zonder de gevelconstructie ingrijpend aan te passen.

Opbouwstenen zijn toepasbaar bij woningen, appartementencomplexen, scholen, kantoren, bedrijfspanden en andere gebouwen. Ze kunnen afzonderlijk worden geplaatst of als onderdeel van een groter natuurinclusief ontwerp worden gecombineerd met gevelbegroeiing, groene daken en bloemrijke buitenruimten.

Kies een locatie waar de voorziening stevig kan worden bevestigd en niet wordt gehinderd door bewegende deuren, zonwering of intensief gevelonderhoud. Houd ook rekening met kunstlicht. Een rustige plek met voldoende voedselplanten in de omgeving vergroot de kwaliteit van het leefgebied.

Insectenwanden voor een gevarieerde leefomgeving

Een insectenwand combineert meerdere compartimenten en materialen binnen één grotere constructie. Hierdoor kan de wand ondersteuning bieden aan verschillende insectensoorten. De precieze gebruikers hangen af van de vulling, de diameter van de nestgangen en de aanwezigheid van grotere schuilruimten.

Insectenwanden zijn geschikt voor locaties waar voldoende buitenruimte beschikbaar is, zoals:

• Parken en openbaar groen.
• Schoolpleinen en educatieve tuinen.
• Bedrijfsterreinen en kantoorlocaties.
• Woonwijken en gezamenlijke binnentuinen.
• Zorginstellingen en recreatieterreinen.
• Ecologische zones binnen gebiedsontwikkelingen.

Naast de ecologische functie kan een insectenwand biodiversiteit zichtbaar maken voor bewoners, bezoekers en medewerkers. Een informatiebord kan uitleg geven over hommels, wilde bijen en het belang van geschikte beplanting.

Plaats de wand stabiel op een luwe locatie. De voorzijde van compartimenten met nestgangen wordt bij voorkeur zonnig en vrij van overhangende begroeiing geplaatst. Voor grotere holtes of schuilruimten kunnen andere microklimaten nodig zijn. Volg daarom altijd de plaatsingsinstructies van het specifieke product.

Insectenhotels voor hommels en andere insecten

Insectenhotels zijn vrijstaande of aan een constructie bevestigde voorzieningen met verschillende natuurlijke materialen en verblijfsmogelijkheden. Ze kunnen worden toegepast in tuinen, parken, op bedrijfsterreinen en bij andere groene projecten.

Veel insectenhotels zijn hoofdzakelijk ingericht voor solitaire bijen en wespen. Deze soorten leggen hun eitjes afzonderlijk in smalle gangen. Hommels vormen daarentegen een kolonienest en hebben een grotere, beschutte nestkamer nodig. Een insectenhotel ondersteunt hommels daarom alleen rechtstreeks wanneer het een compartiment bevat dat specifiek voor hun nestgedrag is ontworpen.

Ook wanneer een insectenhotel geen geschikte hommelnestkamer bevat, kan het onderdeel zijn van een bredere inrichting voor bestuivers. Het ondersteunt andere insectensoorten en maakt het belang van biodiversiteit zichtbaar. Combineer het hotel altijd met passende bloeiende beplanting.

De juiste voorziening voor hommels kiezen

Bepaal voor de selectie eerst welke functie je wilt toevoegen. Gaat het om een nestplaats voor een hommelkolonie, een overwinteringsmogelijkheid voor koninginnen of een bredere voorziening voor verschillende insectensoorten? Deze functies vragen om verschillende ontwerpen en materialen.

Let bij je keuze onder meer op:

• De insectensoorten waarvoor het product aantoonbaar is ontworpen.
• De grootte en inrichting van de beschikbare nest- of schuilruimte.
• De toepassing als inbouw-, opbouw- of vrijstaande voorziening.
• De zonligging, beschutting en vochtbelasting op de locatie.
• De aanwezigheid van voedselplanten gedurende het actieve seizoen.
• De duurzaamheid en vervangbaarheid van de gebruikte vulling.
• De bereikbaarheid voor inspectie en eventueel onderhoud.

Kies bij professionele projecten een voorziening op basis van ecologisch onderzoek en productspecifieke informatie. Zo voorkom je dat een product wordt toegepast dat wel geschikt is voor andere insecten, maar niet aansluit op de behoeften van hommels.

Een bloemrijke omgeving voor hommels

Een nest- of schuilvoorziening is alleen waardevol wanneer hommels in de omgeving voldoende voedsel kunnen vinden. Ze hebben vanaf het vroege voorjaar tot in het najaar nectar en stuifmeel nodig. Een opeenvolging van bloeiende plantensoorten voorkomt dat er gedurende het seizoen perioden zonder voedsel ontstaan.

Een geschikte inrichting bestaat onder andere uit:

• Vroegbloeiende planten voor koninginnen die uit hun overwinteringsplek komen.
• Bloemrijke vaste planten en struiken voor het voorjaar en de zomer.
• Laatbloeiende soorten voor nieuwe koninginnen en mannetjes.
• Inheemse planten die aansluiten op lokaal voorkomende bestuivers.
• Rustige, minder intensief beheerde hoeken met dichte vegetatie.
• Een beheer zonder onnodig gebruik van pesticiden.

Ook ongemaaide delen, ruige vegetatie, takkenhopen en ongestoorde bodem kunnen nest- en overwinteringsmogelijkheden bieden. Combineer gebouwgebonden producten daarom met een gevarieerde buitenruimte waarin voedsel, beschutting en voortplantingsplekken aanwezig zijn.