Ringslang Broeihoop
De gevlekte ringslang is de grootste inheemse slang van Nederland en België. De Ringslang staat onder druk door verlies van geschikte broedplekken. Een ringslang broeihoop biedt uitkomst. Door deze voorziening te plaatsen geef je de ringslang een veilige plek om te broeden. Zo draag je actief bij aan het behoud van deze zeldzame reptielsoort.
De gevlekte ringslang: een bijzondere soort
De gevlekte ringslang is een goede zwemmer. De Ringslang leeft het liefst in de buurt van open water. Het menu van de gevlekte Ringslang bestaat voornamelijk uit amfibieën, zoals kikkers en salamanders.
Voortplanting en eiafzet
Halverwege juni zetten vrouwtjes tot wel 40 eitjes af. Ze kiezen hiervoor plekken met een hoge temperatuur en luchtvochtigheid. De eitjes worden op een diepte van 20 tot 60 centimeter in de hoop afgezet. In augustus kruipen de jonge slangetjes uit het ei. De vrouwtjes verlaten de eitjes direct na het leggen. De warmte van de broeihoop zorgt voor de incubatie.
Waarom is de ringslang zeldzaam?
De ringslang heeft specifieke eisen aan zijn leefgebied. De gevlekte Ringslang heeft open water, beschutting en geschikte broedplekken nodig. Vroeger broedde de ringslang vaak op mesthopen bij boerderijen. Die zijn steeds zeldzamer geworden. Composthopen en speciale ringslang broeihopen vormen tegenwoordig een goed alternatief.
Wat is een ringslang broeihoop?
Een ringslang broeihoop is een grote, losse hoop van organisch materiaal. De hoop is gemaakt van lokaal organisch materiaal en ruwe paardenmest. Door de afbraak van dit materiaal ontstaat warmte. Die warmte zorgt voor een stabiele broedtemperatuur van 25 tot 30 graden Celsius.
De afmetingen van de broeihoop zijn 1,2 meter hoog, 1,5 meter breed en 3 meter diep. Dit biedt voldoende ruimte voor meerdere vrouwtjes. Bovenaan de hoop zit een kuiltje. Dit zorgt ervoor dat regenwater naar het centrum loopt en de hoop vochtig blijft.
Materiaal en uitvoering
- Vervaardigd van lokaal organisch materiaal en ruwe paardenmest
- Afmetingen: H 1,2 m x B 1,5 m x D 3 m
- Losse structuur voor goede zuurstoftoevoer
- Kuiltje bovenaan voor waterretentie
Plaatsing van de broeihoop
Een goede plaatsing bepaalt het succes van de broeihoop. De ringslang stelt duidelijke eisen aan de locatie.
Locatievereisten
- Maximaal 4 meter van open water
- Directe nabijheid van begroeiing voor beschutting
- Rustig terrein zonder veel verkeer of publiek
- Minimaal half in de zon gelegen
- Aanleg bij voorkeur tussen half maart en eind april
De ligging in de zon is essentieel. De ringslang is een koudbloedig reptiel. Zonnen is nodig om op temperatuur te komen. Een hoop die te veel in de schaduw staat, wordt minder snel bezocht.
Geschikt voor natuurinclusief bouwen
De ringslang broeihoop past perfect binnen projecten voor natuurinclusief bouwen. Bij de inrichting van groene zones rond gebouwen of op bedrijventerreinen biedt deze voorziening ecologische meerwaarde. De broeihoop is ook geschikt voor parken, landgoederen en natuurgebieden nabij water.
Onderhoud van de ringslang broeihoop
Een broeihoop vraagt weinig onderhoud. Wel is het belangrijk om de hoop periodiek te controleren en tijdig te vernieuwen.
Controle op aanwezigheid
Je kunt op twee manieren controleren of de broeihoop wordt gebruikt.
- Graaf eind maart voorzichtig de hoop af op zoek naar eierschalen
- Leg eind september een zeiltje aan de zonkant. Jonge slangetjes kruipen hieronder en zijn eenvoudig te tellen
Vernieuwing van de hoop
Na een jaar of twee loopt de hoop terug en moet hij opnieuw worden aangelegd. Succesvolle broeihopen worden door ringslangen jaar na jaar herbezocht. De locatie blijft in dat geval bij voorkeur ongewijzigd.
Werkzaamheden aan de broeihoop voer je uit tussen half april en eind mei, of in oktober. Zo voorkom je dat legsels of overwinterende dieren worden verstoord.
Bijdrage aan biodiversiteit
Het plaatsen van een ringslang broeihoop is een concrete maatregel voor de bescherming van reptielen. De voorziening ondersteunt de voortplanting van een beschermde en zeldzame soort. Vivara Pro levert deze broeihoop als onderdeel van een breder aanbod aan voorzieningen voor reptielen en amfibieën.
Wil je weten welke mogelijkheden er zijn voor jouw project? Neem contact op met de specialisten van Vivara Pro voor advies op maat.

