- Plaats
- Schiermonnikoog
- Opdrachtgever
- Provincie Fryslân
- Omvang
- 7 erfplannen
- Uitvoering
- 1 werkweek
- Opgeleverd
- 8 maart 2026
Ingezonden review van Provincie Fryslân
De onderstaande tekst is een ingezonden review, opgesteld door Dolf Visser van Provincie Fryslân. Visser werkt aan Natura 2000 op de Friese Waddeneilanden en aan het Europese programma All4Biodiversity. De tekst is alleen op leesbaarheid geredigeerd.
Realisatie erfplannen Schiermonnikoog
Vivara Pro heeft in opdracht van Provincie Fryslân een belangrijke bijdrage geleverd aan de realisatie van de erfplannen bij de boeren op Schiermonnikoog. Landschapsbeheer Friesland en het Louis Bolk Instituut waren ook betrokken, zij gingen over de beplanting. In totaal zijn zeven erfplannen gerealiseerd, die vooraf uitgebreid met de boeren zijn besproken.
Het project maakt deel uit van een bredere aanpak rond biodiversiteit en natuurherstel op en rond Natura 2000-gebieden. Op Schiermonnikoog kwam daar een bijzonder uitgangspunt bij: de boeren wilden zelf hun erven natuurinclusiever inrichten. “Het mooie was dat het al in hun eigen visie stond. Er was dus vanaf het begin draagvlak.”
Per bedrijf is in de zomer van 2025 een plan met maatregelen opgesteld, in overleg met de betreffende boer en uitgewerkt in een praktische, goed leesbare rapportage. De uitvoering moest vanwege de Europese subsidie klaar zijn op 8 maart 2026. Dat is gelukt.

Waarom kijkt de provincie verder dan de grenzen van het natuurgebied?
Omdat de winst voor biodiversiteit juist buiten de natuurgebieden te halen valt. Voor Provincie Fryslân past het project in een bredere ambitie. Het gaat niet alleen om herstel ín natuurgebieden, maar ook om de gebieden eromheen. “We willen de dalende lijn van biodiversiteit ombuigen naar een stijgende lijn. Dat lukt niet alleen binnen de grenzen van een natuurgebied. Je moet ook kijken naar de omgeving eromheen.”
Op Schiermonnikoog speelde daarnaast iets anders. De boeren hadden eerder al samen een toekomstplan voor het eiland gemaakt, met aandacht voor een kleinere veestapel en nieuwe verdienmodellen. De vergroening van de erven paste in die bredere beweging. “Ze wilden natuurinclusiever boeren en dat ook laten zien op hun erf.”

Korte lijnen tussen Vivara Pro en Provincie Fryslân
Opvallend was de snelheid van de uitvoering. In één werkweek werden de maatregelen op alle zeven erven gerealiseerd. Dat vroeg om een strakke voorbereiding en die heeft Vivara Pro uitstekend opgepakt.
Ook logistiek was het project anders dan gebruikelijk. Alles moest naar het eiland, tijdelijk worden opgeslagen en op het juiste moment klaarstaan. Dat leverde geen grote problemen op, omdat het vanaf het begin goed was geregeld. Dan kun je ook tempo maken.
Die praktische instelling hielp ook in de samenwerking. De plannen moesten in korte tijd worden uitgewerkt, afgestemd en uitgevoerd. Daarin trokken provincie en Vivara Pro nauw samen op. “Er moest veel gebeuren in korte tijd, maar dat ging heel goed. Er is echt meegedacht, zowel inhoudelijk als praktisch.” We zijn zeer tevreden over de samenwerking en blij met het uiteindelijke resultaat.
~Dolf Visser, Provincie Fryslân
Wat is er op de erven geplaatst?
Op de zeven erven zijn nestvoorzieningen geplaatst voor gierzwaluw, huismus, boerenzwaluw, vleermuizen, kerkuil en bosuil, aangevuld met insectenhotels. De locaties zijn per erf bepaald door de ecologen van Vivara Pro, op basis van de bebouwing, de windrichting en de aanwezige soorten. In de casestudy over het project op Schiermonnikoog lees je hoe de plaatsingsweek verliep, waarom voor deze voorzieningen is gekozen en hoe de monitoring de komende jaren laat zien of de voorzieningen worden bezet.
Enkele voorzieningen die op het eiland staan: de VK SK 08 Vleermuis paalkast set, de HT MU 02 Huismussentil inclusief paal, de UK KE 01 Kerkuil nestkast, de UK BO 01 Bosuil nestkast en het IP HO 02 Insectenhotel.
Van erfplan tot plaatsing
Een project als dit begint met een plan per locatie. We stellen per erf, gebouw of gebied een faunainrichtingsplan op: welke soorten komen voor, waar liggen de kansen en welke voorzieningen passen daarbij. Daarna verzorgen we de plaatsing met eigen uitvoerende teams, ook op locaties waar logistiek extra aandacht vraagt. Met monitoring volgen we daarna hoe de voorzieningen worden gebruikt, zodat de opdrachtgever kan laten zien wat de maatregelen opleveren.
OP ZOEK NAAR DESKUNDIG ADVIES?
Neem dan even contact met ons op. Onze ervaren adviseurs helpen je graag verder
